Proiet Interreg III “Sconanza dles netores tl raiun alpin y dl’Adria“
Les netores ne se fej nia saurì. Dal 2003 tol le Museum de Sciënzes Naturales pert al proiet Interreg III A “Sconanza dles netores tl raiun alpin y dl’Adria“.
Les netores é manaciades! Ajache confins de stat o de provinzia n’à degöna relevanza no por les netores no por süa manaciada, à le Museum de Sciënzes Naturales metü a jì deboriada cun partners n proeit por la sconanza dla netora che va sura i confins fora (Fledermausschutz im Alpen- und Adria-Raum, Programm zur Gemeinschaftsinitiative Interreg III Österreich-Italien 2000-2006).
Le proiet
I proiec eseguis ti ultims diesc agn dal Museum de Sciënzes Naturales (“Lista cöcena“ 1990/1991, inventarisaziun sura döta la provinzia 1995-1997, netora orëdla de sorücia 1993-2001) à portè a löm che la maiù pert dles sorts de netores vëgn dant (ciamò) do la rata gonot, che l’evoluziun de so popolamënt n’è indere nia garantida. Valgünes sorts é ince manaciades concretamënter; gaujes por la manaciada é la porsona y les mudaziuns che ël porta ite te frabicac y contrades.
De conseguënza mëss conzec por la sconanza y por le sostëgn de chësc grup de tiers lié ite ince la porsona, ci che dess gnì realisé dantadöt cun la suraverda dles popolaziuns y dles ciamenes de puerpêr. Mo ince l’osservaziun de cuartiers fac danö po ester n hobby afascinant! Implü vëgnel, cun manifestaziuns desvalies, informè y animé a fà impara la popolaziun y dantadöt les scores.
Valgünes sorts dassënn manaciades, sciöche dantadöt le rinolof (“fer de ciaval“) mësson daidé plü concretamënter: an mëss inresce raiuns de ciaca y cuartiers nia ciamò conesciüs y i sconè deboriada coi cuartiers ch’an conësc bele.
Aziuns
Le program de sconanza é arjigné ite por cater agn. Te chësta arcada de tëmp é preodüdes dantadöt chëstes aziuns:
La creaziun de na rëi de verdacuartiers y la formaziun de chisc volontars, che dess ester integrês bun te so paîsc o te süa cité y avëi interès por i tiers y por la natöra. Ai se crüzia de cuartiers conesciüs, ai é porchël les porsones de referimënt por i proprietars di cuatiers. Ai vëiga les mudaziuns dl cuartier, ai po invié ia mudamënc positifs y ne n arferè de negatifs. Süa inciaria sarà chëra da documentè mudaziuns dles popolaziuns. A ciafa da nos les conescënzs y le material che va debojëgn.
Istituziun de n ofize de coordinaziun pro le Museum de Sciënzes Naturales; chësc pîta consulënza y formaziun y ince aiüc concrec te dötes les cuestiuns che reverda les netores. La consulënza söles netores por renovaziuns y recostruziuns fej sambëgn ince pert dl’ativité. Ara vëgn metüda a jì da n grup de esperc.
Formaziun por le publich general, cun referac, escursciuns, cursc, festes, dess animé le publich a fà instës valch por chësc grup de tiers tan afascinant.
Ales scores i vëgnel pité programs speziai:
Cun material didatich, formaziun por maestres y maestri y proiec de scora (sciöche p.e. scrins dles netores) dess scolars y maestri gnì animês a n’ativité pesonala.
I sorvisc metüs impé tl cader dl program de sconanza dess gnì portês inant ince can che chësc sarà portè a fin.
Program dles ativitês 2006
Proiet Interreg “Sconanza dles netores tl raiun alpin y dl’Adria“
Liede prëibel chëstes manifestaziuns por todësch o por talian.
DAIDEDE PARA!
S’àl descedè Osc interès por chësc grup de tiers? Esses ion ciamò d’atres informaziuns? Oresses daidé para pro chësc proiet? Conescëise cuartiers de netores te Osta vijinanza? Sëise n maester/na maestra o n scolar/na scolara y fajesses ion n proiet söles netores te scora? Spo scriede fora le formular!
I podëis ince i scrì al responsabl dl proiet, Christian Drescher christian.drescher@gmx.at
Partners tl proiet:
Arge Naturschutz
Gasometergasse 10, A-9020 Klagenfurt
Tel. +43 463 329666, Fax +43 463 329666-4, E-Mail: arge.naturschutz@utanet.at
Landesmuseum für Kärnten, Abt. für Zoologie
Museumgasse 2, A-9020 Klagenfurt
Tel. +43 463 536 30559 Fax +43 463 536 30540, E-Mail: paul.mildner@landesmuseum-ktn.at
Alpenzoo Innsbruck
Weiherburggasse 37a, A-6020 Innsbruck
Tel. +43 512 292323, Fax +43 512 293089, E-Mail: alpenzoo@tirol.com
Universität Salzburg, Institut für Zoologie, Abt. Ökologie, Morphologie und Biodiversität
Hellbrunnerstr. 34, A-5020 Salzburg
E-Mail: alfred.goldschmid@sbg.ac.at
Ente Parco Naturale delle Prealpi Giulie
Piazza Tiglio 3, I-33010 Resia
Tel. 39 0433 53534, Fax. 39 0433 53129, E-Mail: direzione@parcoprealpigiulie.org
Riserva Naturale Orientata e Museo naturalistico di Onferno
p. Roma 1, I-47855 Gemmano
Tel. +39 0541 985730, Fax +39 0541 854012, E-Mail: dinosc@tin.it