Flora fossilisada söl Kühwiesenkopf (Valdaura)

Flora fossilisada söl Kühwiesenkopf (Valdaura)Sön na costa particolarmënter rica de sorts desvalies söl Kühwiesenkopf (Valdaura) él gnü descurì na fauna y flora fossilisada bun mantignida. I fossii ê dl 1999 gnüs ciafês y n pert ince metüs al sigü dal colezionist Michael Wachtler.
Le sit de corëc Kühwiesenkopf é caraterisé da n stat de conservaziun ezelënt de na comunité de plantes rares por l’Europa zentrala dl anîs (Trias mesan). Al é gnü identifiché föies, rams, lëgns, coches y somënzes de almanco 36 sorts (29 geners) che fej pert dles tozes de lu, codes de iat, plantes da füresc, füresc da somënza, zicadees y lëgns da odlagn. Particolarmënter interessantes é valgünes sorts nöies de plantes da füresc (p.e. scolopendrites grauvogelii y gordonopteris lorigae - van Konijnenburg - van Cittert et al. 2006) y la gran richëza de sorts de füresc da somënza y zicadees. Valgügn ejemplars fej pert di plü vedli de süa forma. Por le gran numer y la gran cualité dles scovertes àn sciafié da fà na recostruziun plü avisa co denant dl aspet dles plantes preistoriches.

Implü él gnü ciafé söl Kühwiesenkopf le (cina incö) su schelet de retil te Südtirol (megachirella wachtleri) (Renesto & Posenato, 2003), laprò ince schelec de pësc. Deplü schelec de pësc (danter chisc saurichthys, bobasatrania, peltopleurus, dipteronotus) che é ince gnüs ciafês dër dainré n iade tles Dolomites, rapresentëia n ater aspet scientifich relevant de chësc post de scoverta. Interessant é chilò la richëza valgamia grana de sorts. Di ot ejemplars cina sëgn ejaminês é trëi dër ra tl Trias mesan (Tintori et al., 2001), valgügn é pësc dl mer, d’atri indô viô t’ega ducia o te ega da sè.

I tiers zënza os dl spiné é rapresentês cun i amonic - sturia sansovinii (mojsisovics), acrochordiceras sp., broglio loriga et al., 2002, brachiopog (dantadöt Mentzelia mentzelii (Dunker)), bivalves (p.e. Mysidioptera cainalloi (Stoppani), Neomorphotis compta, Pleuromya brevis, Entolium discites (Negrini, 2003) y gastropog. Laprò él gnü fat le stlarimënt stratigrafich sön foraminifers (Fugagnoli & Posenato, 2005) y stöp de flu (Kustatscher, 2004; Kustatscher & Roghi, 2006).

I pröms resultac de chisc stüdi é bele gnüs publichês te revistes spezialisades (ciara la leteratöra chilò dessot) o presentês pro convëgns (ciara i ac de convëgns), danter l’ater pro l Convëgn europeich de paleobotanica y palinologia (Athena, 2002), al convëgn internazional de palinologia (Granada, 2004) y al convëgn internazional di geologs (Firenze, 2004). Por ci che reverda les plantes fossilisades s’inserësc le sit de scoverta söl Kühwiesenkopf danter i cater sic plü importanc por corëc de plantes dl Anîs tl’Europa dlungia les Vogeses (Francia), Germania zentrala y Recoaro (Prealpes aunejianes).

Al proiet de trëi agn, che é gnü metü man dl 2002 y rové dl 2004, à tut pert scienziês de dles universitês de:

  • Ferrara (Carmela Broglio-Loriga, Renato Posenato, Anna Fugagnoli, Evelyn Kustatscher);
  • Mailand (Maurizio Gaetani, Nadia Mantovani, Andrea Tintori, Silvio Renesto) y
  • Utrecht (Johanna H.A. van Konijnenburg-van Cittert).

Seleziun bibliografica:

NEGRINI P., 2003. I Bivalvi della successione Anisica (Triassico Medio) di Monte Prà della Vacca (Dolomiti di Braies, Bolzano). - Tesi di laurea inedita, Università di Ferrara, 122 pp.
RENESTO, S. & POSENATO, R., 2003. A new Lepidosauromorph reptile from the Middle Triassic of the Dolomites (Northern Italy). - Rivista Italiana di Paleontologia e Stratigrafia, 109(3): 463-474.
BROGLIO-LORIGA C., FUGAGNOLI A., VAN KONIJNENBURG-VAN CITTERT J.H.A., KUSTATSCHER E., POSENATO R. & WACHTLER M., 2002. The Anisian Macroflora from the Northern Dolomites (Kühwiesenkopf / Monte Prà della Vacca, Braies): a first report. - Rivista Italiana di Paleontologia e Stratigrafia, 108 (3): 381-389.
KUSTATSCHER E., 2004. Macroflore terrestri del Triassico Medio delle Dolomiti e loro inquadramento biocronostratigrafico e paleoclimatico mediante palinmorfi. - Tesi di dottorato in Scienze della Terra, XV ciclo, Consorzio Parma-Ferrara, 220 pp., Ferrara.
KUSTATSCHER, E., 2004. Middle Triassic terrestrial macrofloras of the Dolomites and their biostratigraphic and palaeoclimatic framework by means of palynomorphs. - Acta Naturalia de «L'Ateneo Parmense», vol. 40, nn. 3/4, anno 2004: 95-99, Parma.
POSENATO R., KUSTATSCHER E., TINTORI A., VAN KONIJNENBURG-VAN CITTERT J.H.A., & WACHTLER M., 2004. Il giacimento Anisico (Triassico Medio) di Monte Prà della Vacca / Kühwiesenkopf (Dolomiti di Braies). - Geoitalia, 13 (2004): 52-53.
VAN KONIJNENBURG-VAN CITTERT J.H.A., KUSTATSCHER E. & WACHTLER M., 2006. Pteridophytes from the Anisian locality Kühwiesenkopf (Dolomites, Northern Italy). - Palaeontology, 49(5): 943-968.
KUSTATSCHER E. & ROGHI G., 2006. Anisian palynomorphs from the Dont Formation of Kühwiesenkopf / Monte Prà della Vacca section (Braies Dolomites, Italy). – Micropalaeontology, 52 (3): 223-244.
KUSTATSCHER E., MANFRIN S., MIETTO P., POSENATO R. & ROGHI, G., 2006. New biostratigraphic data on Anisian (Middle Triassic) palynomorphs from the Dolomites (Italy). - Review of Palaeobotany and Palynology, 140 (2006): 79-90.
KUSTATSCHER E., WACHTLER M. & VAN KONIJNENBURG-VAN CITTERT J.H.A., 2007. Horsetails and seedferns from the Middle Triassic (Anisian) locality Kühwiesenkopf (Monte Prà della Vacca) in the Dolomites (Northern Italy). - Palaeontology 50/5: 1277–1298.
POSENATO, R., 2008. Patterns of bivalve biodiversity from Early to Middle Triassic in the Southern Alps (Italy): Regional vs. global events. - Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 261 (2008): 145-159.
POSENATO, R., 2008. Anisian (Middle Triassic) bivalves from the Dolomites (Italy). - Neues Jahrbuch der Geologie und Paläontologie Abhandlungen, 261 (2008): 145-159.
KUSTATSCHER E., HEMLSEY A.R. & VAN KONIJNENBURG-VAN CITTERT J.H.A., (in press). Lugardonia paradoxa, a new fertile strobilus with unknown affinities from the Anisian flora of Kühwiesenkopf, the Dolomites, Italy. – Review of Palaeobotany and Palynology.
KUSTATSCHER E., WACHTLER, M. & VAN KONIJNENBURG-VAN CITTERT J.H.A. (in prep.). Lycophytes from the Middle Triassic (Anisian) locality Kühwiesenkopf (Monte Prà della Vacca) in the Dolomites (Northern Italy).